![]() |
SANYI GABA / “TOILET INFECTION” — BAYANI NA GASKIYA A FANNIN KIYON LAFIYA |
Da farko, ya zama dole a fayyace abu guda:
Ba kowace cutar gaba ake daukarta daga bandaki ba, kuma ba kowace cutar gaba ake kiranta “sanyi” ba.
A fannin likitanci, abin da ake kira “sanyi gaba” a Hausa yawanci yana nufin cututtuka daban-daban, ba cuta guda daya ba.
MENENE AINIHIN CUTUTTUKAN DA AKE HADAWA DA “SANYI GABA”?
A likitance, suna rabuwa zuwa manyan rukuni 3:
1️⃣ Infection na Bacteria
Misalai:
- Bacterial Vaginosis
- Gonorrhea
- Chlamydia
2️⃣ Infection na Fungi (Fungal / Yeast Infection)
- Candida (yeast infection) — shi ne mafi yawan samu a mata
3️⃣ Infection na Virus
- Herpes
- HPV (a wasu lokuta)
👉 Ba duka ake dauka daga bandaki ba.
👉 Mafi yawansu ana dauka ne ta jima’i ko canjin sinadaran jiki (hormones).
GAME DA MAGANAR “ANA DAUKAR SA A BAYAN GIDA”
Wannan magana ba cikakkiyar gaskiya ba ce.
✔️ Gaskiya ne:
- Rashin tsafta na iya ƙara haɗarin kamuwa da kwayoyin cuta
- Musamman fungi da bacteria masu sauƙin rayuwa a danshi
❌ Amma ba gaskiya ba ne:
- Gonorrhea, Chlamydia, Syphilis ba a daukarsu daga bandaki
- Su cututtukan jima’i ne (STIs)
Don haka:
Bandaki mara tsafta na iya haddasa matsala, amma ba shine babban dalili ba.
ALAMOMI — BA DUK SUKE NUNI DA CUTAR DAYA BA
Abubuwan da aka lissafo kamar:
- Farin ruwa
- Kaikayi
- Warin gaba
- Kuraje
Ba duka suna nufin cuta daya ba.
Misali:
- Farin ruwa mara wari → sau da yawa al’ada ce
- Farin ruwa mai kauri kamar cuku + kaikayi → fungal infection
- Ruwa mai wari kamar kifi → bacterial vaginosis
- Zafi yayin jima’i + jini → na iya zama cutar mahaifa
HADARIN AMFANI DA ABUBUWA ANA SAKA SU CIKIN FARJI (INSERTING)
Wannan sashen yana da matuƙar muhimmanci
❌ Saka man zaitun, zuma, ganye, auduga ko wani abu cikin farji ba tare da umarnin likita ba yana da haɗari.
Dalilai:
- Yana lalata natural balance (pH) na farji
- Yana kashe bacteria masu kyau (good bacteria)
- Zai iya ƙara kamuwa da cuta maimakon magance ta
- Zai iya janyo:
- ƙaiƙayi mai tsanani
- kumburi
- rashin haihuwa a wasu lokuta
Farji yana tsabtace kansa da kansa.
GAME DA “SAUKAR NI’IMA”
A ilimin likitanci:
- “Ni’ima” = natural lubrication
- Ana samun ta ne:
- ta hanyar sha’awa
- foreplay
- isasshen ruwa a jiki
- lafiyar hormones
✔️ Abinci kamar:
- Kankana
- Kwakwa
- Aya
- Rake
➡️ suna taimakawa ne ta hanyar ruwa da sinadarai, ba wai suna “magani” kai tsaye ba.
GAME DA TURARE, KANUMFARI, TURAREN WUTA A GABA
Wannan na daga cikin manyan abubuwan da ke lalata gaban mace.
❌ Turare a gaba:
- Yana haddasa:
- irritation
- fungal infection
- warin gaba mai tsanani daga baya
✔️ Likitoci suna gargadi:
Kada a saka turare, sabulu mai ƙarfi, ko ganye a cikin farji.
GAME DA “MATSE GABA”
A ilimin likita:
- Farji ba ya bukatar a “matseshi”
- Yana da tsoka wacce ke dawowa da kanta
Abin da ke taimakawa: ✔️ Pelvic floor exercises (Kegel) ❌ Ba turare, ba kanumfari, ba hayaki
ME YA KAMATA AMARYA KO UWARGIDA TA YI?
✔️ Hanyoyin lafiya:
- Wanke gaba da ruwa tsantsa
- Gujewa sabulu mai ƙarfi
- Sanya underwear na cotton
- Canzawa akai-akai
- Gujewa saka abu cikin farji
✔️ Idan alamomi sun yi tsanani:
- Je asibiti
- Yi gwaji (test)
- Sha magani da likita ya rubuta
A TAKAICE
- “Sanyi gaba” ba cuta guda daya ba ce
- Ba duk daga bandaki ake dauka ba
- Abubuwan gargajiya da ake sakawa a gaba na iya kara matsala
- Likita da tsafta sune hanya mafi aminci
