 |
| Malama Juwairiyya gyaran nono: gaskiya, hanyoyi, da abin da ya dace ki sani kafin yanke shawara |
Malama Juwairiyya gyaran nono: cikakken bayani a kan gaskiya, hanyoyin gargajiya, gargadi, da shawarar masana kafin yanke hukunci.
A ‘yan shekarun nan, binciken “malama juwairiyya gyaran nono” ya karu sosai, musamman a tsakanin mata da ke neman hanyoyin gargajiya ko na dabi’a don inganta siffa da jin daɗin nono. Wannan rubutu ya zo ne domin ya fayyace abin da ake nufi da wannan suna, irin hanyoyin da ake dangantawa da shi, da kuma yadda mace za ta tantance sahihanci da aminci bisa ka’idojin lafiya na zamani.
Menene ake nufi da “Malama Juwairiyya gyaran nono”?
A zahiri, kalmar Malama Juwairiyya gyaran nono tana nufin hanyoyin gargajiya ko shawarwari da ake yadawa a kafafen sada zumunta ko ta baki, wadanda ake dangantawa da wata mace da ake kira Malama Juwairiyya. A mafi yawan lokuta:
- Ana ambaton hadin ganyayyaki,
- ana maganar tausa ko shafawa,
- ko kuma wasu dabaru na gargajiya da ake cewa suna taimakawa nono.
Muhimmiyar fahimta ita ce: ba kowace hanya da ake yadawa ke da tabbacin kimiyya ba, don haka bincike da tantancewa suna da matukar muhimmanci.
Dalilin da ya sa mata ke neman irin wadannan hanyoyi
1) Bukatar hanyoyin dabi’a
Wasu mata na guje wa tiyata ko magunguna masu tsauri, suna neman hanyoyin gargajiya da ake ganin ba su da hadari sosai.
2) Tasirin al’ada da shawarwarin jama’a
A al’umma, ana yawan yarda da shawarwarin da suka fito daga gogewa ko kwarewar wasu mata, ko da ba a tabbatar da su ta kimiyya ba.
3) Matsalolin jin daɗi da kwarin gwiwa
Canjin nono bayan haihuwa, rage kiba, ko shekaru na iya sa mace ta nemi hanyoyin gyara.
Hanyoyin da ake dangantawa da Malama Juwairiyya
Lura: Abubuwan da ke kasa ana ambatonsu ne a matsayin abin da ake yadawa, ba wai tabbacin likitanci ba.
A) Hadin ganyayyaki
Ana yawan ambaton:
- hulba,
- habbatus sauda,
- man zaitun ko man kwakwa.
Ana amfani da su ta hanyar shafawa ko tausa a nono.
B) Tausa da motsa tsokoki
- Yin tausa a hankali don inganta zagayawar jini.
- Motsa jikin kirji (chest exercises) don karfafa tsokoki da ke karkashin nono.
C) Tsarin amfani na tsawon lokaci
Ana yawan cewa sai an yi hakuri da juriya na makonni kafin a ga sauyi—amma wannan ba tabbaci ba ne ga kowa.
Me kimiyya da hukumomin lafiya ke cewa?
Hukumomin lafiya na duniya sun yi bayani a fili cewa:
- Babu cikakken tabbacin kimiyya da ke tabbatar da cewa hadin gargajiya kadai zai iya canza girma ko siffar nono na dindindin.
- Wasu hanyoyi na iya taimakawa jin daɗi, lafiyar fata, ko rage zafi, amma ba lallai su bada sakamakon da ake fata ba.
World Health Organization (WHO) ta jaddada cewa ya dace a yi amfani da magungunan gargajiya cikin kulawa da shawarar ƙwararru
(https://www.who.int).
Haka kuma, Mayo Clinic ta nuna cewa gyaran nono na hakika (musamman canjin girma ko siffa mai yawa) yawanci na bukatar hanyoyin likitanci
(https://www.mayoclinic.org).
Abubuwan da ya kamata ki kula da su kafin gwada kowace hanya
Muhimman gargadi
- Kada ki yarda da alkawarin sakamako cikin kankanin lokaci.
- Ki guji hadin da ba a san sinadaransa ba.
- Idan kina da ciki, ciwon suga, ko wata matsalar lafiya, ki tuntubi likita.
NHS ta Burtaniya na gargadin cewa amfani da ganyayyaki ba tare da shawarar likita ba na iya jawo illa ko mu’amala da magunguna
(https://www.nhs.uk).
Yadda mace za ta tantance sahihanci da aminci (Practical checklist)
- Shin hanyar tana da bayanin kimiyya?
- Shin ana bayyana illoli da iyakoki, ko anfani kawai?
- Shin ana bada shawarar tuntubar likita?
- Shin ba a tilasta saye ko tsoratarwa?
Idan amsar tambayoyin nan ba ta gamsar ba, yana da kyau a yi taka-tsantsan.
Madadin hanyoyi masu aminci
Idan manufarki ita ce lafiyar nono gaba daya:
- Motsa jiki na kirji (push-ups, chest press).
- Kayan tallafi masu kyau (support bras).
- Abinci mai gina jiki da kula da nauyi.
- Shawarar ƙwararren likita ko mai ilimin shayarwa.
Ƙarin bayanai masu alaka a shafinmu
- Karanta Gyaran nono da makilin: jagorar lafiya da gargajiya domin bambance abin da ke aiki da abin da ba shi da tabbaci.
- Duba Amfanin hulba a nono: abin da kimiyya ke cewa don karin fahimta kan ganyayyaki.
Shawara mai aiki
Kafin ki bi kowace hanya da ake dangantawa da Malama Juwairiyya gyaran nono, ki rubuta tambayoyinki ki tuntuɓi ƙwararren likita. Wannan mataki guda zai kare lafiyarki fiye da komai.
Kammalawa
Malama Juwairiyya gyaran nono suna fitowa ne daga bukatar mata na hanyoyin dabi’a da sauƙi. Duk da haka, ilimin zamani ya nuna cewa dole ne a raba gogewa ta baki da tabbacin kimiyya. Abin da ya fi muhimmanci shi ne lafiyar mace, tsaro, da yanke shawara bisa sahihin bayani. Ki yi bincike, ki tambaya, sannan ki zabi abin da ya dace da ke cikin aminci.
