ZoyaPatel
Ahmedabad

Tarihin Alhaji Ado Bayero: Sarkin Kano Mai Hikima Da Dattako

Tarihin Alhaji Ado Bayero: Sarkin Kano Mai Hikima Da Dattako
Tarihin Alhaji Ado Bayero 


Alhaji Ado Abdullahi Bayero na daga cikin manyan sarakunan gargajiya da suka bar tarihi mai ɗorewa a Najeriya. Ya shahara da hikima, haƙuri, son zaman lafiya da kuma jagoranci nagari a tsawon shekaru da ya yi yana mulkin Masarautar Kano.

Mulkinsa ya kasance ɗaya daga cikin mafi tsawo a tarihin sarakunan Najeriya, inda ya yi shekaru sama da 50 a kan karagar mulki. Har yanzu ana tuna shi a matsayin sarki mai kishin jama’a da haɗin kan ƙasa.

Haihuwar Ado Bayero Da Asalinsa

An haifi Alhaji Ado Abdullahi Bayero a ranar 25 ga Yuli, 1930 a birnin Kano.

Mahaifinsa shi ne Sarkin Kano Abdullahi Bayero, ɗaya daga cikin fitattun sarakunan Kano daga gidan Sullubawa, zuriyar Ibrahim Dabo.

Tun yana ƙarami ya taso cikin tarbiyyar addinin Musulunci da al’adun sarauta kamar yadda aka saba a gidan sarautar Kano.

Karatunsa Da Iliminsa

Ado Bayero ya fara da karatun Alƙur’ani da ilimin addinin Musulunci kafin ya shiga makarantar Kofar Kudu Elementary School.

Daga nan ya wuce Kano Middle School da ke Shahuci sannan ya ci gaba da karatu a School for Arabic Studies da ke Kano, inda ya kammala karatunsa a shekarar 1947.

A shekarar 1952 kuma ya shiga Zaria Clerical College domin samun ƙarin ilimin shugabanci da harkokin mulki.

Rayuwarsa Kafin Sarauta

Bayan kammala karatu, Ado Bayero ya fara aiki a Bank of British West Africa a shekarar 1949.

Daga baya ya shiga Kano Native Authority inda ya yi aiki da ƙwazo har ya zama shugaban ‘yan sandan Kano tsakanin shekarun 1957 zuwa 1962.

A lokacin aikinsa, an san shi da adalci, gaskiya da ƙoƙarin kare haƙƙin jama’a.

Shigarsa Siyasa Da Diflomasiyya

A shekarar 1956 an zaɓe shi a matsayin ɗan majalisar Northern House of Assembly, lamarin da ya nuna irin ƙwarewa da basirar shugabanci da yake da ita tun yana saurayi.

A shekarar 1962 gwamnatin Najeriya ta naɗa shi Ambasada a ƙasar Senegal, inda ya samu gogewa a harkokin diflomasiyya tare da koyon harshen Faransanci.

Naɗinsa A Matsayin Sarkin Kano

Bayan rasuwar Sarkin Kano Muhammadu Inuwa, an naɗa Ado Bayero Sarkin Kano a ranar 22 ga Oktoba, 1963.

Ya zama Sarkin Kano na 13 daga zuriar Fulani kuma na 55 tun kafuwar masarautar Kano.

Naɗin nasa ya zo ne a lokacin da Najeriya ke fuskantar matsalolin siyasa da tashin hankali bayan samun ‘yancin kai.

Gudummawar Ado Bayero Ga Kano Da Najeriya

Ado Bayero ya yi mulki na tsawon shekaru 51, wanda ya sanya shi cikin sarakunan da suka fi daɗewa a mulki a tarihin Najeriya.

Ya yi mulki a lokutan gwamnatin soja da ta farar hula, amma ya kasance mai amfani da hikima da tattaunawa wajen kare martabar masarauta da zaman lafiyar jama’a.

Ƙarfafa Ilimi Da Addini

Sarkin Kano ya bayar da gudummawa sosai wajen bunƙasa ilimi, musamman haɗa ilimin addini da na zamani.

Ya kasance mai tallafawa makarantu, cibiyoyin addini da shirye-shiryen ci gaban matasa.

Kiyaye Zaman Lafiya

Ado Bayero ya shahara wajen sasanta rikice-rikice da kira ga haɗin kai tsakanin al’umma.

A duk lokacin da tashin hankali ya taso a Kano ko Arewa, kalamansa kan taimaka wajen kwantar da hankulan jama’a.

Daga cikin shahararrun kalamansa akwai:

“Allah Ya ba mu lafiya da zaman lafiya.”

Yaƙi Da Tsattsauran Ra’ayi

A lokacin da ƙungiyar Boko Haram ta fara tada zaune tsaye a Najeriya, Ado Bayero ya fito fili yana Allah wadai da ta’addanci da kashe-kashen jama’a.

Ya yi kira ga matasa da su rungumi ilimi, zaman lafiya da ci gaba maimakon rikici.

Tasirinsa A Najeriya

Sarkin Kano Ado Bayero ya kasance ɗaya daga cikin shugabannin gargajiya mafi tasiri a Najeriya.

Shugabanni, sarakuna, malamai da ‘yan siyasa suna neman shawararsa saboda hikimarsa da dattakonsa.

Haka kuma ya wakilci Najeriya a tarurruka da dama a ƙasashen waje tare da karɓar manyan baƙi daga sassa daban-daban na duniya.

Rasuwarsa

Allah Ya yi wa Alhaji Ado Bayero rasuwa a ranar 6 ga Yuni, 2014 yana da shekaru 83 a duniya.

Rasuwarsa ta jawo alhini a Kano, Arewa da Najeriya baki ɗaya, inda dubban mutane suka halarci jana’izarsa domin girmama shi.

Kammalawa

Alhaji Ado Bayero ya kasance sarki mai hikima, haƙuri, dattako da kishin al’umma. Tarihinsa ya kasance babban ɓangare na tarihin Masarautar Kano da Najeriya gaba ɗaya.

Har yau mutane na ci gaba da tunawa da gudummawar da ya bayar wajen zaman lafiya, ilimi da haɗin kan ƙasa.

Allah Ya jaddada masa rahama, Ya gafarta masa kurakuransa. Ameen.


[Related Posts]
Mumbai
Kolkata
Bangalore
Previous Post Next Post